કંગના રણૌતની ‘ક્વીન ફુલ પાવર’ને હાઈકોર્ટમાંથી મોટી રાહત, ફિલ્મની રિલીઝ પર સ્ટે મૂકવાનો ઈનકાર

મુંબઈ, તા.૧૭
બોલિવૂડ અભિનેત્રી કંગના રણૌતની આગામી ફિલ્મ ‘ક્વીન ફુલ પાવર’ને લઈને ચાલી રહેલા કાનૂની વિવાદમાં બોમ્બે હાઈકોર્ટે મહત્વપૂર્ણ નિર્ણય આપ્યો હોવાનું સામે આવ્યું છે. ફિલ્મની રજૂઆત સામે વચગાળાનો મનાઈ હુકમ આપવાની માગ કરતી અરજી પર સુનાવણી દરમિયાન હાઈકોર્ટે સ્ટે આપવાનો ઈનકાર કર્યો છે. અદાલતે પ્રાથમિક અવલોકનમાં નોંધ્યું હતું કે વર્ષ 2014માં રજૂ થયેલી કંગના રણૌતની ફિલ્મ ‘ક્વીન’ અને આગામી ફિલ્મ ‘ક્વીન ફુલ પાવર’ વચ્ચે વાર્તા, વિષયવસ્તુ અને કથાનકની દૃષ્ટિએ કોઈ નોંધપાત્ર સામ્ય દેખાતું નથી.
આ વિવાદની શરૂઆત ફિલ્મ નિર્માણ કંપની ફેન્ટમ સ્ટુડિયો દ્વારા કરવામાં આવેલી કાનૂની કાર્યવાહીથી થઈ હતી. કંપનીએ જિયોસ્ટાર ઇન્ડિયા સામે બોમ્બે હાઈકોર્ટમાં અરજી દાખલ કરીને ‘ક્વીન ફુલ પાવર’ની રજૂઆત અટકાવવાની માગ કરી હતી.
ફેન્ટમ સ્ટુડિયોનો દાવો હતો કે વર્ષ 2014માં આવેલી ફિલ્મ ‘ક્વીન’ના નિર્માણ સમયે થયેલા કરાર મુજબ ભવિષ્યમાં ફિલ્મની સિક્વલ અથવા પ્રીક્વલ બનાવવામાં આવે તો તેમાં બંને પક્ષોનો 50-50 ટકા હિસ્સો રહેશે.
કંપનીના જણાવ્યા અનુસાર, મૂળ ફિલ્મ સાથે જોડાયેલા આ કરારને ધ્યાનમાં રાખીને કોઈપણ નવી સિક્વલ કે પ્રીક્વલના નિર્માણ માટે તેમની સંમતિ જરૂરી હતી. જોકે ‘ક્વીન ફુલ પાવર’ના નિર્માણ માટે તેમની મંજૂરી લેવામાં આવી ન હોવાનો આક્ષેપ કરવામાં આવ્યો હતો.
આ મુદ્દે ફેન્ટમ સ્ટુડિયોએ ગત જુલાઈ મહિનામાં હાઈકોર્ટનો સંપર્ક કર્યો હતો. કંપનીએ ફિલ્મની રજૂઆત પર વચગાળાનો મનાઈ હુકમ મૂકવાની માગણી સાથે રૂ.250 કરોડના નુકસાનનો દાવો પણ કર્યો હતો.
ફેન્ટમ સ્ટુડિયોની મુખ્ય દલીલ હતી કે નવી ફિલ્મના શીર્ષકમાં ‘ક્વીન’ શબ્દનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો છે અને તેમાં પણ કંગના રણૌત મુખ્ય અભિનેત્રી તરીકે જોવા મળવાની છે. આ બંને બાબતોને કારણે સામાન્ય દર્શકો નવી ફિલ્મને વર્ષ 2014ની ‘ક્વીન’ની સિક્વલ માની શકે છે.
કંપનીએ એવી રજૂઆત કરી હતી કે ફિલ્મનું નામ અને મુખ્ય અભિનેત્રી સમાન હોવાથી દર્શકોમાં બંને ફિલ્મો વચ્ચે સંબંધ હોવાની ધારણા ઊભી થઈ શકે છે. આથી નવી ફિલ્મની રજૂઆતથી મૂળ ફિલ્મ સાથે જોડાયેલા તેમના અધિકારોને અસર થવાની આશંકા વ્યક્ત કરવામાં આવી હતી.
બીજી તરફ જિયોસ્ટાર ઇન્ડિયાએ ફેન્ટમ સ્ટુડિયોના આક્ષેપોને નકારી કાઢ્યા હતા. કંપની તરફથી અદાલતમાં રજૂઆત કરવામાં આવી હતી કે ‘ક્વીન ફુલ પાવર’ સંપૂર્ણપણે સ્વતંત્ર અને મૌલિક વાર્તા પર આધારિત ફિલ્મ છે.
જિયોસ્ટાર તરફથી દલીલ કરવામાં આવી હતી કે નવી ફિલ્મનો વર્ષ 2014ની ‘ક્વીન’ સાથે વાર્તા કે પાત્રોની દૃષ્ટિએ કોઈ સીધો સંબંધ નથી. આ ફિલ્મ મૂળ ફિલ્મની સિક્વલ, પ્રીક્વલ કે રીબૂટ તરીકે તૈયાર કરવામાં આવી નથી.
આ મામલે સુનાવણી દરમિયાન બોમ્બે હાઈકોર્ટના ન્યાયમૂર્તિ સંદીપ માર્નેએ બંને પક્ષોની દલીલો ધ્યાનમાં લીધી હતી. અદાલતે બંને ફિલ્મોની વાર્તા, કથાનક અને મુખ્ય વિષયવસ્તુ વચ્ચેના સામ્ય અંગે પ્રાથમિક સ્તરે વિચારણા કરી હતી.
અહેવાલ મુજબ, હાઈકોર્ટે નોંધ્યું હતું કે માત્ર ફિલ્મના શીર્ષકમાં એકસરખો શબ્દ હોવો અથવા બંને ફિલ્મોમાં એક જ અભિનેત્રી મુખ્ય ભૂમિકામાં હોવી એ બંને ફિલ્મો વચ્ચે કાનૂની રીતે સિક્વલનો સંબંધ સ્થાપિત કરવા માટે પૂરતું નથી.
અદાલતે જણાવ્યું હતું કે વર્ષ 2014ની ‘ક્વીન’ અને આગામી ‘ક્વીન ફુલ પાવર’ની વાર્તા, પ્લોટ અને થીમ અલગ છે. તેથી પ્રાથમિક દૃષ્ટિએ નવી ફિલ્મને જૂની ફિલ્મની સિક્વલ અથવા રીબૂટ ગણવાનો આધાર જણાતો નથી.
હાઈકોર્ટે એ બાબત પણ ધ્યાનમાં લીધી હતી કે ફિલ્મોના શીર્ષકમાં ‘ક્વીન’ શબ્દનો ઉપયોગ અગાઉ પણ અનેક વખત થઈ ચૂક્યો છે. માત્ર આ શબ્દના ઉપયોગથી કોઈ એક ફિલ્મ સાથે નવી ફિલ્મનો સંબંધ સ્થાપિત થઈ જાય એવું માનવું યોગ્ય નથી.
ન્યાયમૂર્તિ સંદીપ માર્નેએ પોતાના અવલોકનમાં જણાવ્યું હોવાનું અહેવાલોમાં સામે આવ્યું છે કે ‘ક્વીન’ શબ્દ ધરાવતી અનેક ફિલ્મો અગાઉ બની ચૂકી છે. તેથી માત્ર શીર્ષકમાં આ શબ્દનો સમાવેશ થયો હોવાથી નવી ફિલ્મ પર પ્રતિબંધ મૂકવાનો આધાર ઊભો થતો નથી.
આ સાથે અદાલતે ફેન્ટમ સ્ટુડિયોની એ દલીલ પણ સ્વીકારી નહોતી કે કંગના રણૌત બંને ફિલ્મોમાં મુખ્ય અભિનેત્રી હોવાથી દર્શકો નવી ફિલ્મને જૂની ફિલ્મનો આગામી ભાગ માની લેશે.
હાઈકોર્ટના આ અવલોકનોને કારણે ફિલ્મના નિર્માતાઓને વચગાળાના તબક્કે રાહત મળી છે. અદાલતે ફિલ્મની રજૂઆત અટકાવવા માટે માંગવામાં આવેલો મનાઈ હુકમ આપવાનો ઈનકાર કર્યો છે.
જોકે આ નિર્ણયને સમગ્ર કાનૂની વિવાદનો અંતિમ નિકાલ ગણવો યોગ્ય નથી. અદાલતે વચગાળાની રાહત આપવાનો ઈનકાર કર્યો છે, જ્યારે પક્ષકારોના અન્ય દાવા અને અધિકારો અંગેનો અંતિમ નિર્ણય સંબંધિત કાનૂની પ્રક્રિયા પર આધારિત રહેશે.
ઉલ્લેખનીય છે કે વર્ષ 2014માં રજૂ થયેલી ‘ક્વીન’ કંગના રણૌતની કારકિર્દીની મહત્વપૂર્ણ ફિલ્મોમાંની એક માનવામાં આવે છે. વિકાસ બહલના દિગ્દર્શનમાં બનેલી આ ફિલ્મમાં કંગનાએ રાની નામની યુવતીનું પાત્ર ભજવ્યું હતું.
ફિલ્મની વાર્તા એક એવી યુવતીની આસપાસ ફરતી હતી, જે પોતાના લગ્ન રદ થયા બાદ એકલી વિદેશ પ્રવાસે જવાનો નિર્ણય લે છે. આ પ્રવાસ દરમિયાન તે પોતાના વ્યક્તિત્વ, આત્મવિશ્વાસ અને સ્વતંત્રતાને નવી રીતે ઓળખે છે.
‘ક્વીન’ને દર્શકો અને ફિલ્મ વિવેચકો તરફથી સારો પ્રતિસાદ મળ્યો હતો. ફિલ્મમાં કંગના રણૌતના અભિનયની પણ વ્યાપક પ્રશંસા થઈ હતી અને આ ફિલ્મે તેમની કારકિર્દીમાં મહત્વપૂર્ણ સ્થાન મેળવ્યું હતું.
આવી લોકપ્રિય ફિલ્મના નામ સાથે મળતું આવતું શીર્ષક ધરાવતી નવી ફિલ્મ સામે આવતાં તેના અધિકારો અને સંભવિત સિક્વલ અંગે વિવાદ ઊભો થયો હતો. જોકે અદાલતે બંને ફિલ્મોની વાર્તા અને વિષયવસ્તુ વચ્ચેના તફાવતને મહત્વ આપ્યું છે.
ફેન્ટમ સ્ટુડિયો દ્વારા કરવામાં આવેલા રૂ.250 કરોડના નુકસાનના દાવા અંગે પણ અદાલતના વચગાળાના નિર્ણયને અંતિમ ચુકાદા તરીકે જોવો યોગ્ય નથી. આ રકમ કંપની દ્વારા કરવામાં આવેલા દાવાની છે, અદાલતે નુકસાન થયું હોવાનું નક્કી કર્યું હોય તેવી માહિતી સામે આવી નથી.
હાલ બોમ્બે હાઈકોર્ટ દ્વારા સ્ટે આપવાનો ઈનકાર કરવામાં આવતાં ‘ક્વીન ફુલ પાવર’ની રજૂઆત સામે માંગવામાં આવેલો તાત્કાલિક કાનૂની અવરોધ દૂર થયો છે. આ નિર્ણય સાથે ફિલ્મના શીર્ષક, મૂળ ફિલ્મ સાથેના સંબંધ અને નિર્માણ અધિકારો અંગે ચાલી રહેલી ચર્ચાને નવો વળાંક મળ્યો છે.