જમ્યા પછી પેટની જમણી બાજુ તીવ્ર દુખાવો થાય છે? પિત્તાશયની પથરીનો સંકેત હોઈ શકે
પેટના ઉપરના જમણા ભાગમાં અચાનક દુખાવો, ઊબકા કે ઊલટી જેવા લક્ષણો Gallstones સાથે જોડાયેલા હોઈ શકે છે; તાવ કે કમળો સાથે દુખાવો થાય તો ઝડપથી તપાસ જરૂરી
saurashtrabhoomi 
પેટમાં દુખાવો થવો ખૂબ સામાન્ય ફરિયાદ છે અને ગેસ, અપચો સહિત અનેક કારણોથી થઈ શકે છે. પરંતુ પેટના ઉપરના જમણા ભાગમાં અચાનક તીવ્ર દુખાવો શરૂ થાય અને ખાસ કરીને ભોજન પછી સમસ્યા અનુભવાતી હોય તો કેટલાક કિસ્સામાં પિત્તાશય એટલે કે ગોલબ્લેડર સાથે જોડાયેલી સમસ્યા કારણ હોઈ શકે છે. પિત્તાશયમાં બનતી પથરીને ગોલસ્ટોન કહેવામાં આવે છે.
પિત્તાશય લિવરની નીચે આવેલું નાનું અંગ છે, જેમાં પિત્તરસ સંગ્રહિત થાય છે. આ પ્રવાહી ચરબીના પાચનમાં મદદ કરે છે. પિત્તરસમાં રહેલા ચોક્કસ પદાર્થોનું સંતુલન બદલાય ત્યારે કેટલાક લોકોમાં સખત કણો બની શકે છે. આ કણો ખૂબ નાના દાણાથી લઈને મોટા સ્ટોન સુધીના હોઈ શકે છે.
મહત્વની વાત એ છે કે પિત્તાશયમાં પથરી ધરાવતા ઘણા લોકોને કોઈ લક્ષણ જ હોતું નથી. ઘણી વખત અન્ય કારણસર કરવામાં આવેલી અલ્ટ્રાસાઉન્ડ તપાસ દરમિયાન તેની જાણ થાય છે. પરંતુ પથરી પિત્તની નળીમાં અવરોધ ઊભો કરે ત્યારે દુખાવાનો હુમલો થઈ શકે છે.
આ પ્રકારનો દુખાવો સામાન્ય રીતે પેટના ઉપરના જમણા ભાગમાં અથવા પેટના ઉપરના મધ્ય ભાગમાં અનુભવાઈ શકે છે. દુખાવો જમણા ખભા અથવા પીઠ તરફ પણ ફેલાઈ શકે છે. કેટલાક લોકોને તેની સાથે ઊબકા અથવા ઊલટી થાય છે. દુખાવો થોડા સમયથી લઈને કેટલાક કલાક સુધી રહી શકે છે.
કેટલાક લોકોમાં ભારે અથવા વધુ ચરબીવાળા ભોજન પછી આવા લક્ષણો શરૂ થઈ શકે છે. જોકે માત્ર ખોરાકના આધારે ગોલસ્ટોનનું નિદાન કરી શકાય નહીં. ગેસ, એસિડિટી, પેટના અલ્સર અને અન્ય અનેક સમસ્યાઓ પણ પેટના ઉપરના ભાગમાં દુખાવો કરી શકે છે.
લક્ષણો પરથી પિત્તાશયની પથરીની શંકા થાય તો ડૉક્ટર શારીરિક તપાસ સાથે અલ્ટ્રાસાઉન્ડ અથવા જરૂરિયાત પ્રમાણે અન્ય તપાસ કરાવી શકે છે. લક્ષણ ન આપતી દરેક પથરી માટે તરત સારવાર કે સર્જરી જરૂરી હોય એવું નથી. બીજી તરફ વારંવાર દુખાવાના હુમલા અથવા જટિલતા થતી હોય તો સારવારનો વિકલ્પ અલગ હોઈ શકે છે.
ગોલસ્ટોન માટે પોતાની રીતે કોઈ 'સ્ટોન ઓગાળવાના' ઘરગથ્થુ ઉપચાર અથવા અજાણ્યા સપ્લિમેન્ટનો ઉપયોગ કરવો યોગ્ય નથી. સારવાર પથરીના સ્થાન, લક્ષણો અને દર્દીની સમગ્ર સ્થિતિના આધારે નક્કી કરવામાં આવે છે.
ખાસ કરીને પેટના જમણા ઉપરના ભાગમાં સતત તીવ્ર દુખાવો સાથે તાવ અથવા ઠંડી લાગવી, આંખો કે ત્વચા પીળી થવી, સતત ઊલટી થવી અથવા ખૂબ અસ્વસ્થતા અનુભવાય તો ઝડપથી તબીબી સારવાર લેવી જોઈએ. આવી સ્થિતિ પિત્તાશયમાં સોજો અથવા પિત્તની નળીમાં અવરોધ જેવી જટિલતા સાથે જોડાયેલી હોઈ શકે છે.
દરેક ભોજન પછી થતો પેટનો દુખાવો પિત્તાશયની પથરી નથી. તેમ છતાં એકસરખી રીતે વારંવાર જમણી બાજુ દુખાવો થતો હોય તો માત્ર ગેસની દવા લઈને સમસ્યાને દબાવવાને બદલે તેનું ચોક્કસ કારણ શોધવું વધુ યોગ્ય છે.
