પગની નસો ફૂલેલી અને વાંકીચૂકી દેખાય છે? વેરિકોઝ વેઇન્સને માત્ર દેખાવની સમસ્યા ન સમજો
લાંબા સમય સુધી ઊભા રહેવું, પગમાં ભાર કે દુખાવો અને ત્વચા નીચે સ્પષ્ટ દેખાતી ફૂલેલી નસો વેરિકોઝ વેઇન્સ સાથે જોડાયેલી હોઈ શકે છે
saurashtrabhoomi 
પગની ત્વચાની નીચે વાદળી કે જાંબલી રંગની નસો ફૂલેલી, વાંકીચૂકી અથવા ગાંઠ જેવી દેખાવા લાગે ત્યારે તેને ઘણીવાર વેરિકોઝ વેઇન્સ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. શરૂઆતમાં કેટલાક લોકો તેને માત્ર દેખાવ સાથે જોડાયેલી સમસ્યા માનીને અવગણે છે. પરંતુ કેટલીક વ્યક્તિઓમાં તેની સાથે પગમાં ભારેપણું, દુખાવો, સોજો અથવા લાંબા સમય સુધી ઊભા રહ્યા પછી અસ્વસ્થતા પણ થઈ શકે છે.
આપણા પગની નસો લોહીને ફરી હૃદય તરફ પહોંચાડવાનું કામ કરે છે. નસોની અંદર રહેલા નાના વાલ્વ લોહીને પાછું નીચે તરફ જતું અટકાવવામાં મદદ કરે છે. જ્યારે આ વાલ્વ યોગ્ય રીતે કામ ન કરે ત્યારે લોહી નસોમાં એકઠું થવા લાગે છે. તેના કારણે નસો ધીમે ધીમે પહોળી અને ફૂલેલી દેખાઈ શકે છે.
વેરિકોઝ વેઇન્સ ખાસ કરીને પગમાં વધુ જોવા મળે છે, કારણ કે ઊભા રહેતી વખતે પગની નસોએ ગુરુત્વાકર્ષણ સામે લોહીને ઉપર તરફ મોકલવાનું હોય છે. લાંબા સમય સુધી સતત ઊભા રહેવાનું કામ કરતા લોકોમાં સમસ્યાનું જોખમ વધી શકે છે. ઉંમર વધવી, પરિવારનો ઇતિહાસ, વધુ વજન અને ગર્ભાવસ્થા જેવા પરિબળો પણ જોખમને અસર કરી શકે છે.
વેરિકોઝ વેઇન્સમાં દરેક વ્યક્તિને દુખાવો થાય એવું જરૂરી નથી. કેટલાક લોકોને માત્ર નસો સ્પષ્ટ દેખાય છે. જ્યારે અન્ય લોકોને દિવસના અંતે પગ ભારે લાગવા, પગમાં દુખાવો અથવા સોજો, ખંજવાળ કે બળતરા જેવી ફરિયાદ થઈ શકે છે. લાંબા સમય સુધી એક જ સ્થિતિમાં ઊભા અથવા બેઠા રહેવાથી કેટલાક લોકોમાં તકલીફ વધી શકે છે.
નિયમિત હલનચલન પગના સ્નાયુઓને સક્રિય રાખવામાં મદદ કરે છે. લાંબા સમય સુધી એક જ સ્થિતિમાં રહેવાનું ટાળવું અને શરીરની ક્ષમતા પ્રમાણે નિયમિત શારીરિક પ્રવૃત્તિ કરવી ઉપયોગી થઈ શકે છે. કેટલાક દર્દીઓમાં ડૉક્ટર કમ્પ્રેશન સ્ટોકિંગ્સની સલાહ આપી શકે છે, પરંતુ યોગ્ય પ્રકાર અને દબાણ માટે તબીબી માર્ગદર્શન લેવું વધુ યોગ્ય છે.
વેરિકોઝ વેઇન્સ લાંબા સમય સુધી રહે ત્યારે કેટલાક કિસ્સામાં આસપાસની ત્વચામાં ફેરફાર જોવા મળી શકે છે. પગની નીચેના ભાગમાં ત્વચાનો રંગ બદલાવવો, સતત સોજો અથવા ઘા થવા જેવી સમસ્યા સર્જાય તો તબીબી તપાસમાં વિલંબ ન કરવો જોઈએ.
ખાસ કરીને એક પગમાં અચાનક સોજો, ગરમાશ અને દુખાવો શરૂ થાય તો તેને સામાન્ય વેરિકોઝ વેઇન્સ માનીને અવગણવું યોગ્ય નથી. આવી સ્થિતિ લોહીના ગઠ્ઠા સહિતના અન્ય ગંભીર કારણ સાથે જોડાયેલી હોઈ શકે છે અને તાત્કાલિક તબીબી તપાસ જરૂરી બની શકે છે.
દરેક ફૂલેલી નસને સારવારની જરૂર પડે એવું નથી. પરંતુ નસોની સાથે સતત દુખાવો, સોજો અથવા ત્વચામાં ફેરફાર થાય તો વાસ્ક્યુલર નિષ્ણાતની સલાહથી યોગ્ય તપાસ કરાવવી જોઈએ. સમયસર કારણ જાણવાથી યોગ્ય સારવારનો વિકલ્પ પસંદ કરવામાં મદદ મળી શકે છે.
