‘મહિલાઓ માટે સારા પાત્રો બહુ ઓછા આવે છે’, બોલિવૂડમાં મળતી તકો અંગે ફાતિમા સના શેખની સ્પષ્ટ વાત

મુંબઈ, તા.૨૮
‘દંગલ’થી જાણીતી બનેલી અભિનેત્રી ફાતિમા સના શેખે હિન્દી ફિલ્મ ઇન્ડસ્ટ્રીમાં મહિલા કલાકારોને મળતાં પાત્રો અને કામની પસંદગી સાથે જોડાયેલા પડકારો અંગે ખુલીને વાત કરી છે. લગભગ એક દાયકાની પોતાની કારકિર્દીમાં અલગ-અલગ પ્રકારનાં પાત્રો ભજવી ચૂકેલી ફાતિમાનું માનવું છે કે ફિલ્મ ઇન્ડસ્ટ્રીમાં આજે પણ મહિલાઓ માટે ઊંડાણ અને વિવિધ પરિમાણ ધરાવતાં સારા પાત્રોની સંખ્યા ઘણી ઓછી છે.
‘દંગલ’માં ગીતા ફોગટનું પાત્ર ભજવવાથી લઈને પડદા પર પૂર્વ વડાપ્રધાન ઇન્દિરા ગાંધીની ભૂમિકા સુધી ફાતિમાએ વિવિધ પ્રકારનાં પાત્રો ભજવ્યાં છે. હવે તે વેબ સિરીઝ ‘હુંકાર’માં પોલીસ અધિકારીની ભૂમિકામાં જોવા મળી રહી છે. જિયો હોટસ્ટાર પર સ્ટ્રીમ થઈ રહેલી આ સિરીઝમાં ફાતિમા ACP જસલીન સિંહ સોઈનનું પાત્ર ભજવી રહી છે.
આપેલી માહિતી પ્રમાણે ‘હુંકાર’ની વાર્તામાં એક કિશોર દ્વારા એક સ્વયંભૂ ધર્મગુરુ પર જાતીય શોષણનો આરોપ મૂકવામાં આવે છે અને ACP જસલીન આ કેસની તપાસ કરે છે. આ ગંભીર કેસની તપાસ કરતી પોલીસ અધિકારીના પાત્ર દ્વારા ફાતિમાને એક અલગ પ્રકારની ભૂમિકા ભજવવાની તક મળી છે.
મહિલા કલાકારો માટે ઉપલબ્ધ પાત્રો અંગે ફાતિમાએ કહ્યું કે સારા અને પડકારજનક રોલ બહુ ઓછા આવે છે. તેના મતે પુરુષ કલાકારોને એવા પાત્રો વધુ મળે છે જેમાં અનેક સ્તર અને પરિમાણ હોય છે, જેના કારણે તેમને પોતાની અભિનય ક્ષમતા અલગ-અલગ રીતે દર્શાવવાની વધુ તક મળે છે.
ફાતિમાના જણાવ્યા પ્રમાણે મહિલા પાત્રોમાં ગ્રે શેડ્સ દર્શાવવામાં આવે ત્યારે પણ ઘણી વખત તેમને પરંપરાગત ‘વેમ્પ’ અથવા ‘ચુડેલ’ જેવા સ્ટીરિયોટાઇપમાં મૂકી દેવામાં આવે છે. જ્યારે વાસ્તવિક જીવનની જેમ પડદા પરનું મહિલા પાત્ર પણ એકસાથે જટિલ, ગૂંચવણભર્યું અને માનવીય હોઈ શકે છે.
અભિનેત્રી આ સમસ્યાને માત્ર ફિલ્મ ઇન્ડસ્ટ્રી પૂરતી મર્યાદિત માનતી નથી. તેના મતે સિનેમા ઘણી હદ સુધી સમાજનું પ્રતિબિંબ હોય છે. સમાજમાં સ્ત્રી અને પુરુષની ભૂમિકાઓ અંગે જે પ્રકારની ધારણાઓ જોવા મળે છે તેની અસર ફિલ્મો અને સિરીઝમાં લખવામાં આવતાં પાત્રો પર પણ જોવા મળે છે.
કલાકારો પોતાની પસંદગીનું કામ ન હોવા છતાં કેટલાક પ્રોજેક્ટ્સ કેમ સ્વીકારે છે તે અંગે પણ ફાતિમાએ વાત કરી હતી. તેણે કહ્યું, “અમે કોઈ અમીર ઘરમાંથી તો આવતાં નથી.” તેના જણાવ્યા પ્રમાણે દરેક સમયે કલાકાર પાસે અનેક સારા પ્રોજેક્ટમાંથી પસંદગી કરવાની સ્થિતિ હોતી નથી. ઘણી વખત ઉપલબ્ધ વિકલ્પોમાંથી જ સૌથી યોગ્ય કામ પસંદ કરવું પડે છે.
ફાતિમાએ ફિલ્મ ઇન્ડસ્ટ્રીમાં સફળતા અને આગામી તકો વચ્ચેના સંબંધ અંગે પણ વાત કરી હતી. તેના મતે કોઈ ફિલ્મ અથવા શો સફળ થાય તો કલાકાર માટે નવા અને અલગ પ્રકારના પ્રોજેક્ટ્સના દરવાજા ખૂલી શકે છે. બીજી તરફ કોઈ પ્રોજેક્ટ અપેક્ષા પ્રમાણે ન ચાલે તો મળતા વિકલ્પોની સંખ્યા પણ ઓછી થઈ શકે છે.
અભિનેત્રીનું કહેવું છે કે એક કલાકાર તરીકે દરેક વ્યક્તિ અલગ અને રસપ્રદ કામ કરવા માગે છે, પરંતુ વ્યવહારિક રીતે દરેક વખતે માત્ર સર્જનાત્મક પસંદગીને આધારે નિર્ણય લઈ શકાતો નથી. કલાકાર પોતે નિર્માતા ન હોય ત્યારે કામની ઉપલબ્ધતા અને આર્થિક જરૂરિયાત જેવા પાસાઓ પણ નિર્ણયમાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે.
‘હુંકાર’માં ACP જસલીન સિંહ સોઈનના પાત્ર સાથે ફાતિમા હવે ફરી એક ગંભીર અને અલગ પ્રકારની ભૂમિકામાં જોવા મળી રહી છે. મહિલા પાત્રોના લેખન અને કલાકારોને મળતી તકો અંગેની તેની આ વાતે ફિલ્મ ઇન્ડસ્ટ્રીમાં મહિલા કેન્દ્રિત પાત્રોની વિવિધતા અને રજૂઆત અંગે ફરી ચર્ચા ઊભી કરી છે.