પગની નાની ઈજાને પણ અવગણશો નહીં, ઘરમાં ફર્સ્ટ એઇડની આ વસ્તુઓ રાખવી જરૂરી
કાપા, નાની બળતરા કે સામાન્ય ઈજા સમયે સમયસર પ્રાથમિક સારવાર ઘણી ઉપયોગી બની શકે છે
ઘરમાં રહેતા સમયે નાની-મોટી ઈજા થવી સામાન્ય બાબત છે. રસોડામાં કામ કરતી વખતે નાની કટ વાગવી, બાળકને રમતી વખતે ચાંપો લાગવો અથવા પડી જવાથી ત્વચા પર સામાન્ય ઘસારો થવો જેવી પરિસ્થિતિ ક્યારેક ઊભી થઈ શકે છે. આવી સ્થિતિમાં ગભરાવાને બદલે ઘરમાં પ્રાથમિક સારવાર માટેની જરૂરી વસ્તુઓ ઉપલબ્ધ હોય તો શરૂઆતની કાળજી લેવામાં સરળતા રહે છે.
ઘરની ફર્સ્ટ એઇડ કિટમાં સ્વચ્છ ગોઝ, બૅન્ડેજ, મેડિકલ ટેપ, એન્ટિસેપ્ટિક વાઇપ્સ અને જરૂરી અન્ય મૂળભૂત સામગ્રી રાખી શકાય છે. કિટમાં સામગ્રી એવી જગ્યાએ રાખવી જોઈએ જ્યાં પરિવારના મોટા સભ્યોને સરળતાથી મળી શકે, પરંતુ નાના બાળકોની પહોંચથી દૂર રહે.
નાની ઈજા થાય ત્યારે સૌપ્રથમ હાથ સ્વચ્છ કરવા અને ઈજાને યોગ્ય રીતે સાફ કરવાની કાળજી રાખવી જરૂરી છે. રક્તસ્ત્રાવ થતો હોય તો સ્વચ્છ ગોઝ અથવા કપડાથી હળવું દબાણ આપીને તેને નિયંત્રિત કરવાનો પ્રયાસ કરી શકાય છે. ઈજાની સ્થિતિ પ્રમાણે યોગ્ય ડ્રેસિંગ કરવું પણ જરૂરી છે.
રસોડામાં થતી નાની બળતરા માટે પણ પ્રાથમિક કાળજી અંગે જાણકારી હોવી જોઈએ. બળેલી જગ્યાને ઠંડા વહેતા પાણી હેઠળ રાખવાથી ગરમી ઘટાડવામાં મદદ મળી શકે છે. બરફ સીધો ત્વચા પર લગાવવો, ટૂથપેસ્ટ અથવા અજમાયેલા ઘરગથ્થુ પદાર્થો લગાવવાની ટેવ ટાળવી જોઈએ.
ફર્સ્ટ એઇડનો અર્થ ડૉક્ટરની સારવારનો વિકલ્પ નથી. ઈજા ઊંડી હોય, રક્તસ્ત્રાવ બંધ ન થતો હોય, મોટો ભાગ બળી ગયો હોય, હાડકાને ઈજા થઈ હોવાની શંકા હોય અથવા ઈજાની સ્થિતિ ગંભીર જણાતી હોય તો તાત્કાલિક તબીબી મદદ લેવી જરૂરી છે.
ઘરની ફર્સ્ટ એઇડ કિટમાં રહેલી વસ્તુઓની સમયાંતરે તપાસ કરવી પણ એટલી જ મહત્વપૂર્ણ છે. બૅન્ડેજ, ગોઝ અને અન્ય સામગ્રી યોગ્ય સ્થિતિમાં છે કે નહીં તે જોવું જોઈએ. દવાઓ રાખવામાં આવી હોય તો તેમની સમાપ્તિ તારીખ પણ નિયમિત તપાસવી જરૂરી છે.
પરિવારના દરેક સભ્યને ફર્સ્ટ એઇડ કિટ ક્યાં રાખવામાં આવી છે તેની જાણ હોવી જોઈએ. બાળકોને પણ ઉંમર પ્રમાણે ઈજા થાય ત્યારે તરત કોઈ મોટા વ્યક્તિને જણાવવાની ટેવ શીખવવી ઉપયોગી બની શકે છે.
નાની ઈજાને ગંભીર બનાવવી નહીં અને ગંભીર ઈજાને નાની માનવી નહીં — આ બાબત સૌથી મહત્વપૂર્ણ છે. યોગ્ય સમયે પ્રાથમિક સારવાર અને જરૂર પડે ત્યારે તબીબી મદદ લેવાની સમજણ પરિવારની સુરક્ષા માટે ખૂબ ઉપયોગી બની શકે છે. તેથી ઘરમાં ફર્સ્ટ એઇડ કિટ રાખવી અને તેનો મૂળભૂત ઉપયોગ જાણવો દરેક પરિવાર માટે સારી તૈયારી બની શકે છે.


