PoKમાં LoC નજીક હજારો લોકોનું પ્રદર્શન, પૂંછ-મેંધર તરફના જૂના માર્ગો ફરી ખોલવાની ઉઠી માંગ

ઇસ્લામાબાદ તા.29
પાકિસ્તાનના વહીવટ હેઠળના કાશ્મીરમાં મહિનાઓથી ચાલી રહેલા વિરોધ પ્રદર્શનો વચ્ચે હવે નિયંત્રણ રેખા એટલે કે LoCને લઈને નવી માંગ સામે આવી છે. LoCથી આશરે 7 કિલોમીટર દૂર આવેલા મંધોલ ગામમાં મોટી રેલી યોજાઈ હતી. આયોજકોના દાવા પ્રમાણે આ પ્રદર્શનમાં લગભગ 25 હજાર લોકો જોડાયા હતા. રેલી દરમિયાન પૂંછ અને મેંધર તરફના જૂના માર્ગો ફરી ખોલવા તેમજ LoC પરની ફેન્સિંગ હટાવવાની માંગ ઉઠાવવામાં આવી હતી.
આ પ્રદર્શનનું નેતૃત્વ Jammu Kashmir Joint Awami Action Committee (JKJAAC) સાથે સંકળાયેલા નેતા સરદાર અમાન ખાને કર્યું હતું. અહેવાલો અનુસાર અમાન ખાને સભામાં ઉપસ્થિત લોકોને LoC અંગે વિવિધ પ્રશ્નો પૂછ્યા હતા. તેમાં નિયંત્રણ રેખા દૂર કરવાની માંગ, LoC નજીક ધરણું યોજવા અને પૂંછ-મેંધર તરફના જૂના માર્ગો ફરી શરૂ કરવાની માંગનો સમાવેશ થતો હતો. ઉપસ્થિત લોકોએ આ માંગને સમર્થન આપ્યું હોવાનું અહેવાલોમાં જણાવાયું છે.
મંધોલની રેલી દરમિયાન પાકિસ્તાનના નિયંત્રણ સામે પણ સૂત્રોચ્ચાર અને વિરોધ નોંધાયો હતો. જોકે સમગ્ર PoKના લોકો ભારત સાથે જોડાવા માગે છે એવું વ્યાપક તારણ આ એક રેલીના આધારે કાઢી શકાય નહીં. તાજેતરના અહેવાલોમાં મંધોલના પ્રદર્શન દરમિયાન ભારત તરફના જૂના માર્ગો ખોલવા અને LoC દૂર કરવાની માંગને સમર્થન મળ્યાનું નોંધાયું છે.
આંદોલન પાછળ માત્ર LoCનો મુદ્દો જ નથી. JKJAACના અગાઉના વિરોધોમાં રાજકીય પ્રતિનિધિત્વ, આર્થિક રાહત, જાહેર સેવાઓ, માળખાકીય સુવિધાઓ અને વિધાનસભાની 12 અનામત બેઠકો નાબૂદ કરવા સહિતની અનેક માંગ સામેલ રહી છે. આ સંગઠન નાગરિક જૂથો, વેપારીઓ, વકીલો અને કાર્યકરોનું ગઠબંધન છે અને 2023થી વિવિધ મુદ્દાઓને લઈને સક્રિય રહ્યું છે.
મંધોલના પ્રદર્શન દરમિયાન સરદાર અમાન ખાને રાશન સપ્લાયને લઈને પણ ગંભીર આરોપ લગાવ્યા હતા. તેમણે દાવો કર્યો હતો કે છેલ્લા કેટલાક મહિનાથી વિસ્તારમાં રાશનની સપ્લાય અટકાવવામાં આવી છે. અગાઉના સ્વતંત્ર અહેવાલોમાં પણ કેટલાક સ્થાનિક લોકોએ સત્તાવાળાઓ દ્વારા સપ્લાય અટકાવવાના કારણે ખાદ્ય સામગ્રી મેળવવામાં મુશ્કેલી પડી રહી હોવાની ફરિયાદ કરી હતી. જોકે સપ્લાય સંપૂર્ણપણે બંધ કરવામાં આવી હોવાના ચોક્કસ વ્યાપ અંગે અલગ-અલગ અહેવાલોમાં વિગતો ભિન્ન છે.
આંદોલનની સમયરેખા અંગે પણ વિવિધ અહેવાલોમાં થોડો તફાવત જોવા મળે છે. કેટલાક તાજેતરના અહેવાલો તેને 110મા દિવસનું પ્રદર્શન ગણાવે છે અને વર્તમાન તબક્કાની શરૂઆત 9 જૂનથી થયેલી જણાવે છે. તેથી ‘115 દિવસ’ના દાવાને ચોક્કસ સમયરેખા તરીકે રજૂ કરતાં સાવચેતી જરૂરી છે. 
PoKમાં છેલ્લા કેટલાક મહિનાથી સ્થિતિ તણાવપૂર્ણ રહી છે. વિરોધ પ્રદર્શનો દરમિયાન સુરક્ષા દળો અને દેખાવકારો વચ્ચે હિંસક અથડામણોના અહેવાલો પણ સામે આવ્યા છે. સપ્ટેમ્બર સુધીમાં આંદોલનના મુખ્ય મુદ્દાઓમાં રાજકીય પ્રતિનિધિત્વ, જવાબદાર શાસન અને જાહેર સેવાઓની માંગ યથાવત્ હોવાનું આંતરરાષ્ટ્રીય અહેવાલોમાં નોંધાયું છે.
હવે મંધોલની મોટી રેલી સાથે LoC અને જમ્મુ-કાશ્મીર તરફના જૂના માર્ગોનો મુદ્દો પણ આ વિરોધમાં વધુ સ્પષ્ટ રીતે સામે આવ્યો છે. સરદાર અમાન ખાને LoCની ફેન્સિંગ નજીક ધરણું યોજવાની જાહેરાત કરી હોવાનું અહેવાલોમાં જણાવાયું છે. આથી આગામી દિવસોમાં આંદોલન કઈ દિશામાં આગળ વધે છે તેના પર નજર રહેશે.