કબજિયાત માત્ર પેટની સમસ્યા નથી, લાંબા સમય સુધી રહે તો શરીર પર પણ અસર થઈ શકે છે
મળત્યાગમાં મુશ્કેલી, અઠવાડિયામાં ઓછા વખત શૌચ અને પેટ ભારે લાગવું જેવી ફરિયાદો વારંવાર થતી હોય તો કારણ સમજવું જરૂરી છે
saurashtrabhoomi 
કબજિયાત એક સામાન્ય પાચન સમસ્યા છે, જેમાં મળત્યાગ ઓછો થવો, મળ સખત થવો અથવા શૌચ કરતી વખતે વધારે જોર લગાવવું જેવી સ્થિતિ જોવા મળી શકે છે. ક્યારેક ખાવા-પીવાની ટેવ અથવા દૈનિક રૂટિનમાં ફેરફારને કારણે થોડા સમય માટે કબજિયાત થઈ શકે છે. પરંતુ સમસ્યા વારંવાર થતી હોય તો તેને માત્ર સામાન્ય પેટની તકલીફ માનીને અવગણવી યોગ્ય નથી.
કબજિયાતના ઘણા કારણો હોઈ શકે છે. ખોરાકમાં પૂરતા પ્રમાણમાં ફાઇબરનો અભાવ, શારીરિક પ્રવૃત્તિ ઓછી હોવી અને શૌચની ઇચ્છા થાય ત્યારે તેને વારંવાર રોકવાની ટેવ સમસ્યાને વધારી શકે છે. કેટલાક લોકોમાં દવાઓ અથવા અન્ય તબીબી પરિસ્થિતિઓના કારણે પણ કબજિયાત થઈ શકે છે.
ફાઇબર ધરાવતા ખોરાક પાચનતંત્ર માટે મહત્વપૂર્ણ છે. વિવિધ શાકભાજી, ફળો, કઠોળ અને સંપૂર્ણ અનાજ જેવા ખોરાકને સંતુલિત આહારમાં સામેલ કરવાથી મળને યોગ્ય રીતે પસાર થવામાં મદદ મળી શકે છે. જોકે આહારમાં ફાઇબર અચાનક ખૂબ વધારવાને બદલે ધીમે-ધીમે વધારો કરવો યોગ્ય છે.
નિયમિત શારીરિક પ્રવૃત્તિ પણ આંતરડાની હલનચલન માટે મદદરૂપ બની શકે છે. આખો દિવસ બેસી રહેવાને બદલે પોતાની ક્ષમતા મુજબ ચાલવું અને શરીરને સક્રિય રાખવું પાચનતંત્ર માટે ફાયદાકારક બની શકે છે.
શૌચની ઇચ્છા થાય ત્યારે તેને લાંબા સમય સુધી રોકવાની ટેવ પણ ટાળવી જોઈએ. નિયમિત સમયસર શૌચાલય જવાની ટેવ કેટલાક લોકો માટે મદદરૂપ બની શકે છે. કબજિયાત માટે પોતાની રીતે વારંવાર રેચક દવાઓ લેવાને બદલે સમસ્યા લાંબા સમય સુધી રહેતી હોય તો ડૉક્ટરની સલાહ લેવી વધુ યોગ્ય છે.
જો કબજિયાત સાથે મળમાં લોહી, સતત પેટમાં તીવ્ર દુખાવો, વારંવાર ઊલટી, અચાનક વજન ઘટવું અથવા લાંબા સમયથી ચાલતી આંતરડાની સમસ્યા હોય તો તબીબી તપાસ જરૂરી છે. આવા લક્ષણોને સામાન્ય કબજિયાત માનીને અવગણવા યોગ્ય નથી.
કબજિયાતથી રાહત મેળવવા માટે એક જ ઉપાય દરેક વ્યક્તિ માટે કામ કરે એવું જરૂરી નથી. સમસ્યાનું કારણ, આહાર, દવાઓ અને અન્ય આરોગ્ય પરિસ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને યોગ્ય રીત પસંદ કરવી જરૂરી છે.
પાચનતંત્રનું સ્વાસ્થ્ય સમગ્ર શરીર માટે મહત્વપૂર્ણ છે. તેથી ક્યારેક થતી કબજિયાતથી ગભરાવાની જરૂર નથી, પરંતુ વારંવાર થતી સમસ્યા હોય તો તેના કારણને સમજવું અને જરૂરી હોય ત્યારે નિષ્ણાતની સલાહ લેવી વધુ યોગ્ય છે.
