કાનમાં સતત ઘોંઘાટ કે સીટી જેવો અવાજ આવે છે? તેને અવગણશો નહીં
બહાર કોઈ અવાજ ન હોવા છતાં કાનમાં સીટી, ઘોંઘાટ કે ગુંજારવ સંભળાય તો તેને ટિનિટસ કહેવામાં આવે છે, પરંતુ તેનું કારણ વ્યક્તિ પ્રમાણે અલગ હોઈ શકે છે
શાંત વાતાવરણમાં બેઠા હોય ત્યારે કાનમાં સીટી, ઘોંઘાટ, ભણભણાટ અથવા ગુંજારવ જેવો અવાજ સંભળાવવો ઘણા લોકો માટે અસ્વસ્થતાનું કારણ બની શકે છે. બહારથી કોઈ અવાજ ન હોવા છતાં કાનમાં અવાજ સંભળાય તેને સામાન્ય રીતે ટિનિટસ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. કેટલાક લોકોમાં આ અવાજ થોડા સમય માટે આવે છે અને પછી જતો રહે છે, જ્યારે કેટલાકમાં તે વારંવાર અથવા સતત રહેતો હોઈ શકે છે.
કાનમાં આવતો આવો અવાજ અનેક કારણોસર થઈ શકે છે. ખૂબ જ ઊંચા અવાજના સંપર્કમાં રહેવું, કાનમાં મેલ જમા થવો અથવા કાનની કેટલીક તકલીફો તેના સંભવિત કારણોમાં સામેલ હોઈ શકે છે. કેટલાક લોકોમાં સાંભળવાની ક્ષમતામાં થતા ફેરફારો સાથે પણ ટિનિટસ જોવા મળી શકે છે.
લાઉડ મ્યુઝિક, મશીનરી અથવા અન્ય ખૂબ મોટા અવાજમાં લાંબા સમય સુધી રહેતા લોકોમાં કાન પર અસર થવાની શક્યતા વધી શકે છે. તેથી ખૂબ ઊંચા અવાજથી શક્ય તેટલું દૂર રહેવું અને જરૂરી હોય ત્યારે યોગ્ય કાનની સુરક્ષા કરવી મહત્વપૂર્ણ છે.
કાનમાં અવાજ આવે ત્યારે કાનમાં પોતાની રીતે કોઈ વસ્તુ નાખીને મેલ કાઢવાનો પ્રયાસ કરવો યોગ્ય નથી. કોટન બડ અથવા અન્ય વસ્તુથી કાનની અંદર સફાઈ કરવાથી કાનને નુકસાન થઈ શકે છે અને મેલ વધુ અંદર ધકેલાઈ શકે છે. કાનમાં મેલની સમસ્યા લાગે તો નિષ્ણાત દ્વારા તપાસ કરાવવી વધુ સુરક્ષિત છે.
જો ટિનિટસ થોડા સમય માટે જ થાય અને પછી સંપૂર્ણપણે બંધ થઈ જાય તો દરેક વખતે ગંભીર કારણ હોવું જરૂરી નથી. પરંતુ અવાજ સતત રહેતો હોય, વારંવાર થતો હોય અથવા તેની સાથે સાંભળવામાં ઘટાડો, ચક્કર, કાનમાં દુખાવો કે અન્ય લક્ષણો હોય તો ENT નિષ્ણાતની સલાહ લેવી યોગ્ય છે.
ખાસ કરીને અચાનક એક કાનમાં સાંભળવાની ક્ષમતા ઘટી જાય અને તેની સાથે કાનમાં અવાજ સંભળાય તો તાત્કાલિક તબીબી મૂલ્યાંકન જરૂરી બની શકે છે. આવી સ્થિતિમાં સારવારમાં વિલંબ ન કરવો મહત્વપૂર્ણ છે.
કાનમાં આવતો દરેક અવાજ ગંભીર બીમારીનો સંકેત નથી, પરંતુ સતત રહેતી સમસ્યાને અવગણવી પણ યોગ્ય નથી. કાનની યોગ્ય કાળજી, ઊંચા અવાજથી બચાવ અને જરૂર પડે ત્યારે નિષ્ણાતની તપાસ દ્વારા સમસ્યાનું કારણ શોધી શકાય છે.


