ગુજરાત સાંસ્કૃતિક વક્તૃત્વ સ્પર્ધા-2026નો પ્રારંભ, રાજ્યકક્ષાના વિજેતાને મળશે રૂ.1 લાખનું ઇનામ

ગાંધીનગર તા.28
ગુજરાતના કોલેજ અને યુનિવર્સિટીના વિદ્યાર્થીઓમાં વક્તૃત્વ કળા, વિચારશક્તિ, આત્મવિશ્વાસ, નેતૃત્વ કૌશલ્ય તેમજ સાંસ્કૃતિક અને નૈતિક મૂલ્યોના સંવર્ધનના ઉદ્દેશ સાથે ‘ગુજરાત સાંસ્કૃતિક વક્તૃત્વ સ્પર્ધા-2026’નો રાજ્યવ્યાપી પ્રારંભ કરવામાં આવ્યો છે. મુખ્યમંત્રી ભૂપેન્દ્ર પટેલે ગાંધીનગરથી આ સ્પર્ધાનો શુભારંભ કરાવ્યો હતો. ભક્ત કવિ નરસિંહ મહેતા યુનિવર્સિટીએ પણ 28 સપ્ટેમ્બર, 2026ના રોજ સ્પર્ધાના શુભારંભ અંતર્ગત વિદ્યાર્થીઓને યુનિવર્સિટી કોન્ફરન્સ હોલ ખાતે ઉપસ્થિત રહેવા અંગે સૂચના જાહેર કરી હતી.
રાજ્ય સરકારના ઉચ્ચ શિક્ષણ વિભાગ અને સેવ કલ્ચર-સેવ ભારત ફાઉન્ડેશનના સંયુક્ત ઉપક્રમે યોજાયેલી આ સ્પર્ધાના પ્રારંભ પ્રસંગે શિક્ષણ મંત્રી ડૉ. પ્રદ્યુમન વાજા, શિક્ષણ રાજ્ય મંત્રી ત્રિકમભાઈ છાંગા અને સેવ કલ્ચર-સેવ ભારત ફાઉન્ડેશનના સ્થાપક ઉદય માહુરકર સહિતના મહાનુભાવો ઉપસ્થિત રહ્યા હતા. રાજ્યની વિવિધ યુનિવર્સિટીઓના વિદ્યાર્થીઓ પણ વીડિયો કોન્ફરન્સના માધ્યમથી કાર્યક્રમમાં જોડાયા હતા.
મુખ્યમંત્રી ભૂપેન્દ્ર પટેલે આ પ્રસંગે જણાવ્યું હતું કે ગુજરાત સાંસ્કૃતિક વક્તૃત્વ સ્પર્ધા માત્ર એક સ્પર્ધા નથી, પરંતુ યુવાશક્તિમાં સંસ્કૃતિ પ્રત્યે આદર જગાવવા તેમજ ચારિત્ર્ય નિર્માણ અને રાષ્ટ્ર નિર્માણમાં યોગદાન માટેનું એક પ્લેટફોર્મ છે. તેમણે યુવાનોમાં જ્ઞાનની સાથે ચારિત્ર્ય, વિનય, વિવેક, સુશીલતા અને સંસ્કારનું સિંચન કરવાની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો હતો.
મુખ્યમંત્રીએ વિકસિત ભારત @ 2047 અને આત્મનિર્ભર ભારતના સંકલ્પમાં યુવાશક્તિની ભૂમિકાનો પણ ઉલ્લેખ કર્યો હતો. સાથે જ રાષ્ટ્રીય શિક્ષણ નીતિમાં મૂલ્યનિષ્ઠ શિક્ષણ પર આપવામાં આવેલા ભારની વાત કરતાં યુવાનોને ખેલકૂદ, સ્વાસ્થ્ય અને નશામુક્ત જીવન તરફ પ્રેરિત કરવાની જરૂરિયાત દર્શાવી હતી.
ગુજરાત સાંસ્કૃતિક વક્તૃત્વ સ્પર્ધાનો મુખ્ય ઉદ્દેશ યુવાનોમાં સાંસ્કૃતિક અને નૈતિક મૂલ્યોના સંવર્ધનની સાથે પોતાની વાત અસરકારક રીતે રજૂ કરવાની ક્ષમતા, વિચારશક્તિ, આત્મવિશ્વાસ અને નેતૃત્વ કૌશલ્ય વિકસાવવાનો છે. વિદ્યાર્થીઓના સર્વાંગી વિકાસ માટે વિવિધ કોલેજ અને યુનિવર્સિટીઓમાં ઓનલાઈન તથા ઓફલાઈન સેમિનાર અને તાલીમ કાર્યક્રમોનું પણ આયોજન કરવામાં આવશે. તેમાં વક્તૃત્વ કળા, નેતૃત્વ, સાંસ્કૃતિક-નૈતિક મૂલ્યો અને આત્મનિર્ભર ભારત જેવા વિષયો અંગે માર્ગદર્શન આપવામાં આવશે.
સ્પર્ધાને કુલ ચાર તબક્કામાં વહેંચવામાં આવી છે. પ્રથમ વર્ગકક્ષાના તબક્કામાં દરેક વર્ગમાં ત્રણ મિનિટનો સ્ક્રીનિંગ રાઉન્ડ યોજાશે અને દરેક વર્ગમાંથી ત્રણ વિદ્યાર્થીઓની પસંદગી કરવામાં આવશે. સ્પર્ધામાં ભાગ લેનારા તમામ વિદ્યાર્થીઓને પ્રમાણપત્ર આપવામાં આવશે.
ત્યારબાદ કોલેજ કક્ષાએ વર્ગકક્ષામાંથી પસંદ થયેલા વિદ્યાર્થીઓ વચ્ચે સ્પર્ધા યોજાશે. રાજ્યની સરકારી, અનુદાનિત અને સ્વનિર્ભર કોલેજો તથા યુનિવર્સિટીઓ તેમાં જોડાશે. આપેલી માહિતી અનુસાર 1 જાન્યુઆરી, 2000 પછી જન્મેલા વિદ્યાર્થીઓ સ્પર્ધામાં ભાગ લઈ શકશે. દરેક ફેકલ્ટીમાંથી એક વિદ્યાર્થીની ઝોનલ કક્ષા માટે પસંદગી કરવામાં આવશે. કોલેજ કક્ષાના પ્રથમ વિજેતાને રૂ.1,100 ઉપરાંત ‘બેસ્ટ સ્પીકર ઓફ કોલેજ’ની ટ્રોફી અને પ્રમાણપત્ર આપવામાં આવશે.
ત્રીજા તબક્કામાં રાજ્યભરમાં કુલ 11 ઝોનમાં ઝોનલ કક્ષાની સ્પર્ધા યોજાશે. અહીંથી 20 ટકા વિદ્યાર્થીઓની રાજ્યકક્ષાના ફાઇનલ રાઉન્ડ માટે પસંદગી કરવામાં આવશે. રાજ્યકક્ષાએ પસંદ થયેલા દરેક વિદ્યાર્થીને રૂ.11,000 ઉપરાંત ‘સાંસ્કૃતિક સ્પીકર ઓફ ગુજરાત’ની ટ્રોફી અને પ્રમાણપત્ર આપવાની જોગવાઈ કરવામાં આવી છે.
અંતિમ રાજ્યકક્ષાનો રાઉન્ડ શિબિર સ્વરૂપે યોજાશે. તેમાં પસંદ થયેલા વિદ્યાર્થીઓ નિર્ધારિત વિષયો પર વક્તવ્ય આપવાની સાથે ચર્ચામાં પણ ભાગ લેશે. રાજ્યકક્ષાએ પ્રથમ ક્રમ મેળવનારને રૂ.1 લાખ, દ્વિતીય ક્રમને રૂ.71 હજાર અને તૃતીય ક્રમ મેળવનારને રૂ.51 હજારનું ઇનામ આપવામાં આવશે. આ ઉપરાંત ‘બેસ્ટ સાંસ્કૃતિક સ્પીકર ઓફ ગુજરાત’ની ટ્રોફી અને પ્રમાણપત્ર પણ આપવામાં આવશે.
સ્પર્ધા માટે ‘નશામુક્ત ભારત અભિયાન અને સ્વચ્છ સાયબર ભારત મિશન’, ‘વિકસિત ભારત @ 2047 : આત્મનિર્ભર ભારત’, ‘સંસ્કૃતિ અને સંસ્કાર : રાષ્ટ્રના અસ્તિત્વનો આધાર’, ‘કડવા ફળ છે ક્રોધના’ અને ‘ભારતીય નાગરિક તરીકેની ફરજો : બંધારણની કલમ 51(ક)’ સહિતના વિષયોનો સમાવેશ કરવામાં આવ્યો છે.
શિક્ષણ મંત્રી ડૉ. પ્રદ્યુમન વાજાએ સ્પર્ધકોને શુભેચ્છા પાઠવતાં યુવાનોમાં વિચારોની અભિવ્યક્તિ અને આત્મવિશ્વાસના વિકાસમાં આવી સ્પર્ધાઓની ભૂમિકા અંગે વાત કરી હતી. તેમણે રાષ્ટ્રીય શિક્ષણ નીતિમાં ભારતીય જ્ઞાન પરંપરા અને માતૃભાષાના શિક્ષણ અંગે પણ પોતાના વિચારો વ્યક્ત કર્યા હતા.
શિક્ષણ રાજ્ય મંત્રી ત્રિકમભાઈ છાંગાએ કાર્યક્રમમાં સ્વાગત પ્રવચન આપ્યું હતું. સેવ કલ્ચર-સેવ ભારત ફાઉન્ડેશનના સ્થાપક અને પૂર્વ RTI કમિશનર ઉદય માહુરકરે યુવા પેઢીમાં સાંસ્કૃતિક મૂલ્યો અને ચારિત્ર્ય નિર્માણને પ્રોત્સાહન આપવાની જરૂરિયાત અંગે વાત કરી હતી.
ગુજરાતમાં આ સ્પર્ધાનું અગાઉ પણ કોલેજથી રાજ્ય સ્તર સુધી આયોજન થઈ ચૂક્યું છે. 2025ની આવૃત્તિમાં કોલેજ અને ઝોનલ કક્ષાના રાઉન્ડ બાદ રાજ્યકક્ષાની સ્પર્ધા યોજાઈ હતી અને રાજ્યકક્ષાએ પહોંચેલા સ્પર્ધકો માટે રૂ.11 હજારના પુરસ્કારનો પણ ઉલ્લેખ શૈક્ષણિક સંસ્થાના સત્તાવાર અહેવાલમાં જોવા મળે છે.
આમ, ગુજરાત સાંસ્કૃતિક વક્તૃત્વ સ્પર્ધા-2026 દ્વારા રાજ્યની કોલેજો અને યુનિવર્સિટીના વિદ્યાર્થીઓને વર્ગકક્ષાથી રાજ્યકક્ષા સુધી પોતાની વક્તૃત્વ પ્રતિભા રજૂ કરવા માટે મંચ મળશે. સાથે જ સ્પર્ધાને સાંસ્કૃતિક મૂલ્યો, આત્મવિશ્વાસ, નેતૃત્વ અને યુવાનોના સર્વાંગી વિકાસ સાથે જોડવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવ્યો છે.