જોધપુરમાં ‘તરંગ શક્તિ-2026’નો પ્રારંભ, F-35થી રાફેલ-તેજસ સુધીના અત્યાધુનિક વિમાનો લેશે ભાગ

જોધપુર તા.26
રાજસ્થાનના જોધપુરમાં ભારતીય વાયુસેનાના બહુરાષ્ટ્રીય હવાઈ યુદ્ધાભ્યાસ ‘તરંગ શક્તિ-2026’નો શનિવારથી પ્રારંભ થયો છે. 26 સપ્ટેમ્બરથી 12 ઓક્ટોબર સુધી એરફોર્સ સ્ટેશન જોધપુર અને આસપાસના એરબેઝ પરથી ચાલનારા આ અભ્યાસમાં ભારતની સાથે અમેરિકા, ફ્રાન્સ સહિતના મિત્ર દેશોની વાયુસેનાઓ ભાગ લઈ રહી છે. ભારતીય વાયુસેનાની સત્તાવાર બ્રીફિંગ અંગેના અહેવાલ પ્રમાણે ઓસ્ટ્રેલિયા, બાંગ્લાદેશ, ફ્રાન્સ, જર્મની, ગ્રીસ, શ્રીલંકા, UAE અને અમેરિકા એર એસેટ્સ સાથે જોડાશે, જ્યારે અન્ય 32 દેશો નિરીક્ષક તરીકે સામેલ થશે.
આ વખતે ‘તરંગ શક્તિ’નું સૌથી મોટું આકર્ષણ અમેરિકાનું પાંચમી પેઢીનું F-35 સ્ટેલ્થ ફાઇટર એરક્રાફ્ટ છે. ઉપલબ્ધ અહેવાલો અનુસાર F-35 ભારતમાં કોઈ સૈન્ય અભ્યાસમાં પ્રથમ વખત ભાગ લઈ રહ્યું છે. તેની સાથે ફ્રાન્સના રાફેલ, UAEના F-16 અને ભારતીય વાયુસેનાના સુખોઈ-30MKI, રાફેલ, તેજસ, મિરાજ-2000, MiG-29 અને અન્ય પ્લેટફોર્મ્સ વિવિધ પ્રકારના સંયુક્ત હવાઈ મિશનમાં સામેલ થશે.
અભ્યાસમાં માત્ર ફાઇટર એરક્રાફ્ટ જ નહીં પરંતુ ટ્રાન્સપોર્ટ એરક્રાફ્ટ, હેલિકોપ્ટર અને એર-ટુ-એર રિફ્યુઅલિંગ વિમાનોનો પણ ઉપયોગ કરવામાં આવશે. ભારતીય વાયુસેનાના જણાવ્યા પ્રમાણે કાઉન્ટર-એર, એર ડિફેન્સ, રિકોનિસન્સ, એરલિફ્ટ અને હવામાં જ ઈંધણ ભરવા સહિતના જટિલ મિશનનો અભ્યાસ કરવામાં આવશે. તેનો મુખ્ય હેતુ અલગ-અલગ દેશોની વાયુસેનાઓ વચ્ચે સંકલન અને સંયુક્ત ઓપરેશન કરવાની ક્ષમતામાં વધારો કરવાનો છે.
‘તરંગ શક્તિ-2026’ દરમિયાન ભારતીય વાયુસેના પોતાના તાજેતરના ઓપરેશનલ અનુભવોમાંથી મળેલા પાઠને પણ તાલીમમાં સામેલ કરશે. વાયુસેનાના વાઇસ ચીફ એર માર્શલ આશુતોષ દીક્ષિતે અગાઉ જણાવ્યું હતું કે ઓપરેશન સિંદૂર સહિતના ઓપરેશનલ અનુભવોમાંથી ભારતીય વાયુસેનાને મળેલા પાઠ અને ભાગીદાર દેશોના અનુભવોને એક વાસ્તવિક તાલીમ વાતાવરણમાં સાથે લાવવાથી અલગ-અલગ એર પાવર પદ્ધતિઓ સમજવા અને પરસ્પર સંકલન સુધારવામાં મદદ મળશે.
ફ્રાન્સ પણ આ બહુરાષ્ટ્રીય અભ્યાસમાં મહત્વપૂર્ણ ભાગીદાર તરીકે જોડાયું છે. ફ્રેન્ચ એર એન્ડ સ્પેસ ફોર્સના પ્રતિનિધિમંડળના વરિષ્ઠ અધિકારીઓ પણ ભારત આવ્યા છે અને ફ્રાન્સના રાફેલ સહિતના એરક્રાફ્ટ ભારતીય તથા અન્ય દેશોના વિમાનો સાથે સંયુક્ત અભ્યાસ કરશે. ફ્રાન્સના ‘Pégase’ મિશન સાથે જોડાયેલા અધિકારીઓ ભારતીય સશસ્ત્ર દળોના અધિકારીઓ સાથે ચર્ચા પણ કરશે.
આ અભ્યાસમાં વિઝ્યુઅલ અને બિયોન્ડ-વિઝ્યુઅલ-રેન્જ કોમ્બેટ મિશન, મહત્વપૂર્ણ હવાઈ એસેટ્સ સાથેના ફોર્સ એન્ગેજમેન્ટ, એર મોબિલિટી ઓપરેશન, ડાયનેમિક ટાર્ગેટિંગ, એર-ટુ-એર રિફ્યુઅલિંગ તેમજ કોમ્બેટ સર્ચ એન્ડ રેસ્ક્યૂ જેવી પ્રવૃત્તિઓનો સમાવેશ થવાનો છે. આથી વિવિધ દેશોની વાયુસેનાઓને એકબીજાની ઓપરેશનલ પ્રક્રિયા અને ટેક્નોલોજી સાથે કામ કરવાનો અનુભવ મળશે.
ઉલ્લેખનીય છે કે આપેલી મૂળ માહિતીમાં આશરે 100 વિમાનો અને 3,000થી વધુ એર વૉરિયર્સનો ઉલ્લેખ છે. જોકે 26 સપ્ટેમ્બરના તાજા અહેવાલમાં 80થી વધુ ભારતીય અને વિદેશી વિમાનો તથા આશરે 1,500 એરક્રૂ, ટેક્નિશિયન અને ગ્રાઉન્ડ સ્ટાફની ભાગીદારી જણાવવામાં આવી છે. તેથી ભાગીદારીના આંકડામાં અલગ-અલગ અહેવાલોમાં તફાવત જોવા મળે છે.
12 ઓક્ટોબર સુધી ચાલનારા ‘તરંગ શક્તિ-2026’માં F-35, રાફેલ, F-16, તેજસ અને સુખોઈ-30MKI જેવા અલગ-અલગ દેશોના આધુનિક ફાઇટર એરક્રાફ્ટ એક જ બહુરાષ્ટ્રીય તાલીમ અભ્યાસમાં જોડાશે. ભારતીય વાયુસેનાના જણાવ્યા પ્રમાણે અભ્યાસનો મુખ્ય ઉદ્દેશ ભાગીદાર વાયુસેનાઓ પાસેથી પરસ્પર શીખવાનો, સાથે મળીને ઓપરેટ કરવાનો અને ભવિષ્યના હવાઈ યુદ્ધના પડકારો માટે તૈયાર થવાનો છે.